آثار زیانبارچشم و همچشمي
علل چشم و همچشمي
به گزارش پایگاه خبری “ججین” ، چشم و همچشمياصطلاحي است كه به نوع رفتار انساني در حوزه عمل اجتماعي اشاره دارد. واكاوي واژگاني اين اصطلاح هر چند ميتواند بخشي از محتوا و مفاهيم آن را بازشناساند ولي تنها مولفهاي از مولفههاي اين نابهنجاري را نشان ميدهد. بسیاری تحت تاثير اين پديده نابهنجار اجتماعي، عمل و رفتار و زندگي ميكنند و ميكوشند تا از هم سطحهاي خويش كمتر نباشند، از اين رو، خود اقدام به رفتاري ميكنند كه در چشم ديگران مطرح شوند. بنابراين مولفههاي اساسي چشم و همچشميرا ميبايست در تظاهر، رقابت، احساس خودكمبینی دانست. شخص ميكوشد چيزهايي را تهيه و به نمايش گذارد كه در چشم ديگري خوب و زيبا و شگفت انگيز باشد و برتري خود را از اين طريق به رخ ديگري بكشد.
ديدگاه روانشناسان
از نظر روانشناسان و كساني كه در حوزه روانشناسي اجتماعي تحقيق و پژوهش ميكنند، پديدهاي چون چشم و هم چشميدر ميان برخي افراد، نشانه وجود نوعي نياز براي جلبتوجه اطرافيان و مورد تاييد قرار گرفتن از سوي آنهاست. بنابراين چشم و هم چشميارتباطي مستقيم با ميزان پذيرفته شدن افراد از سوي خود آنها دارد. بدين معني كه هرچه افراد، وضعيت ظاهري، تواناييهاي فردي و مالي خود را همانگونه كه هست، قبول داشته باشند كمتر به چشم و هم چشميبا اطرافيان خود مبادرت ميورزند. به اعتقاد روانپزشكان، زماني كه افراد واقعيات زندگي و تواناييهاي فردي خود را قبول داشته باشند كمتر به نظرات ديگران درباره خود توجه ميكنند و ميخواهند اطرافيان، آنها را همانطور بپذيرند كه در واقعيت هستند. همچنين وقتي افراد بيش از حد در پي كسب اطلاع از نظرات ديگران نسبت به خود باشند تلاش ميكنند تا همانطور كه ديگران دوست دارند در مقابل آنها ظاهر شوند و از همين طريق نظر مثبت آنها را نسبت به خود جلب كرده و مورد تاييد آنها واقع شوند. در اين صورت است كه اين افراد از واقعيات شخصيتي و تواناييهاي خود غافل شده و معيار خود را تاييد ديگران قرار ميدهند.
علل چشم و همچشمي
تكبر خصوصيت ضداخلاقي است كه در همگان به گونهاي وجود دارد. اين خصوصيت كه از آن به رذيلت اخلاقي ياد ميشود موجب ميشود تا شخص خود را برتر از ديگري بيابد. از اين رو ميكوشد تا به هر شكلي شده برتري خويش را نشان دهد و خود را فراتر و بزرگتر و برتر از ديگري بنماياند. اينگونه است كه چيزهايي كه در خود مييابد به رخ ديگري ميكشد و در اموري كه احساس ميكند كه از برتري برخوردار نيست تظاهر به دارايي آن مينمايد.
تكاثرطلبي
تكاثرطلبي نيز ميتواند يكي ديگر از علل و عوامل چشم و همچشمی باشد؛ زيرا شخص با اين شيوه ميكوشد تا اموري را گرد آورد كه بتواند به رخ ديگري بكشد و خود را در حد و اندازه طرف مقابل يا فراتر از آن بنماياند. زياده خواهيهاي آدميدر همه حوزهها وجود دارد. حسادتهاي فردي نيز در زمينه چشم و هم چشميميتواند نقش داشته باشد، چرا كه افراد حسود به نوعي در پي همانندسازي با ديگران هستند و تمايلي نسبت به تمايز با اطرافيان خود نداشته و ميخواهند چيزي جداي آنچه مورد تاييد ديگران است، نباشند.
حسادت و غبطه
حسادت به معناي آن است كه شخص نعمتي را در ديگري مييابد و ميكوشد تا به نحوي آن نعمت از دست وي برود يا به شكل نقمت و بلا درآيد. حسود آرزوي آن را ندارد كه شخص از نعمت برخوردار شود، بلكه ميخواهد تنها خود از نعمت برخوردار باشد و ديگري از آن بهرهاي نداشته باشد. به هر حال رقابت غيرسازنده ميان افراد جامعه، عامل مهميدر ايجاد چشم و همچشمياست، از اين رو ميبايست با آموزش درست و ايجاد بينش و نگرش سازنده، رقابتهاي نادرست را به شكل رقابتهاي سازنده چون مساله غبطه تبديل و دگرگون ساخت و جامعه را از آثار زيانبار چشم و هم چشميو صرف هزينههاي بسيار در امور غيرمفيد رهايي بخشيد.
كمبود اعتماد بهنفس
برخي از روانشناسان علاوه بر امور يادشده درباره علل و عوامل چشم و هم چشميبه مساله ديگري نيز توجه داده و گفتهاند خودپنداري پايه و اساس اعتماد به نفس انسانهاست، بنابراين وقتي افراد در مراحل رشد خود، مورد تاييد واقع شدن از سوي اطرافيان را به عنوان يك نياز اصلي در خود احساس كنند در اغلب موارد شرايط و ويژگيهاي فردي و اجتماعي اطرافيان را مطلوبتر از خود ارزيابي كرده و دچار كمبود اعتماد به نفس ميشوند. به اعتقاد روانشناسان اجتماعي، كمبود اعتماد به نفس نيز يكي ديگر از فاكتورهايي است كه ميتواند در افزايش چشم و همچشميافراد تاثير بسزايي داشته باشد.
فرهنگ حاكم بر خانواده
افزون بر عوامل يادشده، فرهنگ حاكم بر خانواده و جامعه نيز تاثير بسزايي در نوع رفتار افراد دارد، به گونهاي كه وقتي افراد در محيطي رشد پيدا ميكنند كه مورد اهميت و توجه كافي اعضاي خانواده خود قرار گرفته و از استقلال نسبي برخوردار هستند، به ميزان كمتري براي جلب نظر و تاييد اطرافيان خود تلاش ميكنند. در پايان يادآوري اين نكته ضروري است كه چشم و هم چشميدر ميان همگان وجود دارد و این مساله اختصاص به گروه يا طبقه يا جنسي خاص ندارد. براي رهايي از اين مشكل نيز ميبايست از همان روشهايي استفاده كرد كه در از ميان بردن تكبر و حسادت و تظاهر و تكاثر و ديگر رذايل اخلاقي استفاده ميشود. از اين رو تغيير بينش و نگرش مردم و تغيير الگوهاي رفتاري، از مهمترين عوامل بازسازي و جلوگيري از رواج پديده چشم و همچشمياست.
برچسب ها :ججین ، علل ، علل چشم و همچشمي ، چشم و همچشمي
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0