اگر تنها روایت نظامی یا احساسی عاشورا باقی می‌ماند، عمق معنوی و توحیدی آن از بین می‌رفت. امام سجاد (ع) با سیره عبادتی و با معنویت در اسارت، روح الهی قیام پدر را تثبیت کرد.

حضرت امام علی‌بن الحسین السجّاد(ع) پس از عاشورا، قالب مناجات و دعا را برای راهبری فکری و فرهنگی امّت انتخاب کردند؛ این انتخاب هوشمندانه دارای نکات و لطایفی است که باید به‌درستی تحلیل شود.

امام زین العابدین علیه السلام در روایتی علت زیبا بودن شب زنده داران را بیان کردند.