افزایش ۲ برابری حضور اتباع خارجی در بازار کار ایران+جدول

به گزارش پایگاه خبری ججین ،حضور اتباع خارجی در کشور موضوعی است که باید از جنبه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مورد بررسی قرار گیرد.

در این میان اشتغال اتباع خارجی یکی از موضوعات و واقعیاتی است که در چند دهه گذشته، بازار کار کشور را با خود درگیر کرده است.

هم‌اکنون هزاران نفر نیروی کار مجاز و غیرمجاز خارجی بخشی از فضای کاری کشور را بر اساس گزارش مرکز اطلاعات و آمار راهبردی، اشغال کرده‌اند و در اینجا این سؤال پیش می‌آید که در شرایطی که بحران بیکاری در کشور از اساسی‌ترین مسائل و چالش‌های پیش روی سیاستمداران و مسئولان کشور است، آیا جایگزینی نیروی کار ایرانی به جای نیروی کار خارجی در کاهش آمار بیکاری تأثیرگذار است؟ و حضور شاغلین خارجی در کشور به عنوان تهدیدی برای نیروی کار داخلی به شمار آمده و به اقتصاد کشور ضربه وارد می‌کند و یا با افزایش تولید به چرخه اقتصادی کشور یاری می‌رساند؟

لازم به ذکر است با وجود کم شماری احتمالی اتباع خارجی در کشور،نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن تنها منبع رسمی کشور است که ویژگی‌های اتباع خارجی و روند تحولات جمعیتی و اقتصادی آنان را برای کاربران ارائه می‌کند.

جدول ۱- جمعیت اتباع خارجی در کشور ـ سال‌های ۹۵-۱۳۶۵

تعداد اتباع خارجی مطابق سرشماری‌های ۱۳۶۵ لغایت ۱۳۹۰ روند رو به افزایش داشته ولی در سال ۱۳۹۵ با کاهش مواجه بوده است، به طوری که جمعیت اتباع خارجی در سال ۱۳۹۵ نسبت به سال ۱۳۶۵ به میزان ۷۸.۳ درصد افزایش داشته است و نسبت به سال ۱۳۹۰ از کاهش ۲ درصدی برخوردار بوده است.

جدول ۲- تعداد و توزیع نسبی جمعیت کشور به تفکیک ـ سال ۱۳۹۵

بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران، از تعداد ۷۹۹۲۶۲۷۰ نفر جمعیت کل کشور، تعداد ۱۶۵۴۳۸۸ نفر اتباع خارجی در کشور زندگی می‌کنند.

به عبارت دیگر ۹۷.۸ درصد را ایرانیان و ۲.۱ درصد را اتباع سایر کشورها تشکیل داده‌اند.(سهم کشور افغانستان نزدیک به ۲.۰ درصد و سایر کشورها ۰.۱ درصد است) که البته ۰.۱۳ درصد نیز تابعیت خود را اظهار نکرده‌اند.

جدول ۳- جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر اتباع خارجی بر حسب وضع فعالیت – سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵

جمعیت فعال اتباع خارجی در سال ۱۳۹۵ برابر ۵۶۰۰۴۰ نفر است که نسبت به سال ۱۳۹۰ به میزان ۱۰.۳ درصد افزایش داشته است؛ این در حالی است که جمعیت شاغل خارجی در سال ۱۳۹۵ از افزایش ۱۴.۵ درصدی نسبت به سال ۱۳۹۰ برخوردار بوده ولی در مقابل بیکاران خارجی در سال ۱۳۹۵ با کاهش ۴۲.۶ درصدی مواجه بوده‌اند.

جمعیت غیرفعال اتباع خارجی نیز در سال ۱۳۹۵ برابر ۷۰۴۶۶۵ نفر است که در مقایسه با سال ۱۳۹۰ کاهش ۰.۴ درصدی را نشان می‌دهد.

نماگرهای نیروی انسانی بر حسب تابعیت – سال ۱۳۹۵

جدول ۴- جمعیت شاغل و بیکار کشور و اتباع خارجی در گروه سنی جوانان ـ سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵

از کل اتباع خارجی حاضر در کشور، تعداد ۵۳۸۶۴۶ نفر شاغل هستند که سهم ۲.۴ درصد از شاغلین کل کشور را به خود اختصاص داده‌اند؛ همچنین تعداد شاغلین خارجی در گروه سنی ۱۵ تا ۲۴ ساله برابر با ۱۴۷۴۳۲ نفر است. به عبارت دیگر ۷.۹ درصد جوانان شاغل کشور، جزء اتباع خارجی می‌باشند. ازاین‌رو می‌توان گفت، به همین میزان فرصت‌های شغلی از جوانان ایرانی سلب شده است.

نکته قابل تأمل آن است که سهم جوانان شاغل خارجی ۱۵ تا ۲۴ ساله در سال ۱۳۹۵ نسبت به سال ۱۳۹۰ بیش از دو برابر شده است.

البته حضور اتباع خارجی در کشور زمانی بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد که فرصت‌های شغلی توسط اتباع خارجی دارای تخصص و مهارت یکسان با نیروی کار ایرانی، اشغال می‌شوند.

جدول ۵- جمعیت و نماگرهای نیروی انسانی در ک شور ـ سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵

مطابق نتایج جدول ۵ و با فرض جایگزین نشدن نیروی کار داخلی می‌توان دید در سال ۱۳۹۵ از یک‌سو خروج اتباع خارجی از بازار کار کشور سبب کاهش ۰.۱ درصدی نرخ مشارکت اقتصادی و از سوی دیگر موجب افزایش ۰.۲ درصدی نرخ بیکاری می‌شود.

مانند همه کشورها، در ایران نیز در سال‌هایی که سرشماری عمومی نفوس و مسکن انجام می‌شود نتایج نماگرهای نیروی کار از این طرح با نتایج طرح آمارگیری نیروی کار کمی متفاوت است.