آثار رعايت حق‌الناس

به گزارش پایگاه خبری “ججین“، خانواده يكي از استوار‌ترين و مهم ترين بناها در اسلام و محبوب‌ترين‌ نهاد نزد خداي تعالي است، اما چه بسا به سبب عدم رعايت حق‌الناس موجب سلب اعتماد و تنفر از يكديگر شده و بنيان آن متلاشي شود. والدين، نخستين معلم فرزندان هستند كه قادرند فرزندان خويش را نسبت به آثار زيانبار آن آگاهي داده و با منع از اين گناه آنها را در رسيدن به كمال ياري رسانند. اين نوشتار قصد بيان مصاديق حق‌الناس و تأثير آن در زندگي به استناد قرآن را دارد.

رعايت حق‌الناس در قرآن

يكي از مصاديق حق‌الناس حفظ آبروي افراد است كه با غيبت از بين رفته و اعضا نسبت به هم بدبين خواهند شد. خداوند در سوره حجرات صفاتي را به عنوان مقدمه غيبت برشمرده است. در آيه ۱۱ از اين سوره مباركه مي‌خوانيم: اى اهل ايمان، از بسيار پندارها در حق يكديگر اجتناب كنيد كه برخى ظنّ و پندارها معصيت است و نيز هرگز (از حال درونى هم) تجسس مكنيد و غيبت يكديگر روا مداريد، هيچ يك از شما آيا دوست مى ‏دارد كه گوشت برادر مرده خود را خورد؟ البته كراهت و نفرت از آن داريد (پس بدانيد كه مثل غيبت مومن به حقيقت، همين است) و از خدا پروا كنيد، كه خدا بسيار توبه‌پذيري و مهربان است. امام باقر (ع) نيز مفهوم آيه را به زباني ديگر بيان نموده است: به خدا كه حرمت مومن بزرگ‌تر از حرمت كعبه است.

كم‌فروشي

از مصاديق ديگر حق‌الناس كم‌فروشي و ضرر زدن به ديگران است.» خداوند در قرآن می‌فرماید: واى بر كم‌فروشان. آنها كه وقتى براى خود كيل مى ‏كنند حق خود را به‌طور كامل مىگيرند. اما هنگامى كه مى‏‌خواهند براى ديگران كيل يا وزن كنند كم مى‌گذارند اين نكته نيز قابل توجه است كه آيات فوق گرچه تنها از كم‌فروشى درباره كيل و وزن سخن مى‏گويد، ولى بدون شك مفهوم آيه وسيع است و هرگونه كم‌‏فروشى را هر چند در معدودات (چيزهايى را كه با عدد مى‏ فروشند) نيز شامل مى ‏شود.

اسراف

يكي ديگر از مصاديق حق‌الناس اسراف است و اسراف يعنى تجاوز كردن از اندازه و اعتدال و پيامبر (ص) در تفسير آيه ۶۷ سوره فرقان فرمود: هركس در غير مورد لازم (بجا و درست)، خرج كند اسراف كرده است. امام على (ع) فرمود: «بيش از كفاف (مقدار متعارف رفع نيازها) اسراف است.» فردي از امام صادق(ع) از مفهوم آيه شريفه «و لا تُبذِّرْ تبْذِيراً» (اسرى، ۲۶) پرسيد. امام فرمود: هر كه چيزى در غير فرمان خدا خرج كند مبذر است و هر كه در راه خير خرج كند مقتصد است. كسى كه همه دارائى خود را بپاشد و بى ‏چيز بماند به او مبذر گويند. گفت: در مصرف حلال هم تبذير هست؟ فرمود: آرى.

telegram.me/jajinnews