مناسبت های 28 مرداد

كودتاي آمريكا عليه نهضت ملي ايران و سرنگوني دولت «دكتر مصدق» (1332 ش)

نهضت ملي ايران با رهبري آيت ‏اللَّه سيدابوالقاسم كاشاني و مبارزات قهرمانانه ملت مسلمان ايران در 30 تير 1331 به اوج خود رسيد و نزديك بود طومار استبداد و استعمار را براي هميشه درهم پيچد اما در اين ميان، اتفاقاتي رخ داد كه نهضت مردمي را از مسير اصلي خارج ساخت و به شكست كشاند. پس از روي كار آمدن مجدد دكتر مصدق، او خواهان افزايش اختيارات بود و آيت‏ اللَّه كاشاني كه رياست مجلس هفدهم شوراي ملي را برعهده داشت، براي ايجاد اتحاد و جلوگيري از تفرقه، به اين لايحه نخست وزير راي داد. با اين حال، مصدق در صدد منزوي كردن مجلس بود و اختيارات بيشتري مي‏خواست. اين در حالي بود كه آيت ‏اللَّه كاشاني معتقد بود كه مجلس، كمال همكاري را با دولت دارد و نيازي به اختيارات بيشتر نيست. از همين زمان، اختلاف نظر در امور مختلف بين دكتر مصدق و آيت ‏اللَّه كاشاني آغاز شد و اين اختلاف پس از درخواست تقاضاي تمديد اختيارات نخست‏وزير به مدت يك سال از جانب مصدق، شكلي جدي و گسترده به خود گرفت. مصدق مي‏خواست با اخذ اختيارات وسيع، نقش مجلس را در قانون‏گذاري كمرنگ سازد و خواسته ‏هاي خود را به صورت قانون درآورد. اين اختلاف و شكاف در جبهه ملي و مذهبي، باعث شد كه دشمنان با سوء استفاده از اين فرصت درصدد كودتا عليه دولت و حذف مصدق باشند. در اين ميان آيت‏ اللَّه كاشاني، بارها در ضمن نامه ‏ها و سخنراني‏هاي خود، مصدق را از خطر وقوع كودتا آگاه كرد ولي مصدق، مغرور به قدرت خود و پشتيباني مردم، نصايح دلسوزانه آيت ‏اللَّه كاشاني را نشنيده گرفت. سرانجام با خروج شاه از كشور و به وجود آمدن شرايط لازم براي كودتا عليه دكتر مصدق، در حالي كه بيش از سيزده ماه از پيروزي‏هاي چشمگير مردم در قيام 30 تير 1331ش نگذشته بود، اين موفقيت‏ها با كودتاي آمريكايي 28 مرداد 1332 توسط ايادي سلطنت‏ طلب به شكست انجاميد و مصدق سرنگون شد. از آن پس عامل كودتا، سپهبد فضل ‏اللَّه زاهدي، كه در دولت مصدق سمت وزارت كشور را داشت به قدرت رسيد و پس از مدتي محمدرضا پهلوي به كشور انتخاب مجدد و بار ديگر بر تخت سلطنت تكيه زد. مقدمات كودتايي كه در روز 28 مرداد 1332، به عمر حكومت مصدق خاتمه داد، از ده ماه قبل از آن، در پاييز 1331، فراهم آمده بود و طرح اوليه آن نيز پس از بازگشت چرچيل به مقام نخست‏ وزيري انگلستان در مهرماه 1331، تهيه گرديد. اين كودتا با همكاري آمريكا و انگليس در ايران به وقوع پيوست و از آن پس، ايران به طور مستقيم تحت نفوذ رژيم استكباري آمريكا درآمد. پس از اين كودتا، اوضاع ايران آن‏چنان بر وفق مراد آمريكا گرديد كه تا بيست و پنج سال، حكومت ايران مهم‏ترين دست نشانده براي دولت آمريكا بود و آن دولت استكباري بر تمامي جريان‏ها و امور كشور ايران خيمه زد.

فاجعه آتش‏ سوزی سينما ركس آبادان (1357 ش)

فاجعه آتش‏ سوزی سينما ركس آبادان توسط عُمّال رژيم پهلوی (1357 ش)

در فاجعه آتش‏ سوزي عمدي سينما ركس آبادان كه از سوي ساواك و عوامل رژيم سفّاك پهلوي جهت بدنام كردن انقلاب اسلامي مردم ايران به وقوع پيوست، 377 نفر به طرزي فجيع كشته شدند. در جريان اين آتش ‏سوزي، تماشاگران سينما كه در آن روز، حدود 700 نفر بودند براي فرار از مهلكه به طرف درهاي خروجي روي آوردند، ولي درها را بسته يافتند. انتشار اين خبر و نمايش فيلم‏ها و عكس‏هاي اين فاجعه، افكار عمومي را به شدت جريحه‏ دار ساخت. اما رژيم شاه با متهم كردن نيروهاي انقلابي در اين حادثه ضد انساني، قصد داشت تا انقلابيون مسلمان را افرادي متحجّر و مخالف با هُنر و ضد مردم نشان دهد كه در اين هدف خود ناكام ماند و مردم بيشتر حرف مخالفان را كه رژيم را در اين فاجعه متهم مي‏كرد، مي ‏پذيرفتند.

نخستين مجلس خبرگان قانون اساسي (1358 ش)

تشكيل نخستين مجلس خبرگان قانون اساسي جمهوري اسلامي با پيام امام خميني(ره) (1358 ش)

بعد از پيروزي انقلاب اسلامي و برگزاري اولين انتخابات كه منجر به تعيين نوع حكومت و تشكيل جمهوري اسلامي در ايران گرديد، بحث درباره تعيين قانون اساسي نظام در محافل مختلف گسترش يافت. اين مرحله از استقرار نظام نيز با تيزبيني و آينده ‏نگري حضرت امام خميني (ره) با موفقيت پشت سرگذاشته شد. از اين‏رو، پيش‏نويس قانون اساسي به دستور حضرت امام نگارش يافت و پس از بحث و بررسي پيرامون آن به اطلاع مردم رسيد. هرچند در مسير تصويب قانون اساسي كارشكني‏ هايي صورت گرفت، ولي در دوازدهم مرداد سال 1358 انتخابات خبرگان قانون اساسي صورت گرفت و در 28 مرداد آن سال نيز اولين جلسه مجلس خبرگان قانون اساسي با پيام حضرت امام (ره)، آغاز گرديد. سرانجام مجلس خبرگان پس از سه ماه تلاش و فعاليت فوق العاده، كار پر مسؤوليت تدوين قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران را در بيست و چهارم آبان 1358در 12 فصل و 175 اصل و با يك مقدمه و مؤخّره تنظيم نمود و در دوازدهم آذر سال 1358 به تصويب نهايي ملت ايران رسيد.

وفات دكتر آذر اندامی (1363ش)

درگذشت دكتر آذر اندامی؛ محقق و باكتری‏ شناس برجسته ايران (1363ش)

آذر اندامي پزشک و باکتري‌شناس ايراني و از پژوهشگران انستيتو پاستور ايران بود. به‏خاطر خدمات علمي و انساني او يکي از حفره‌هاي برخوردي روي سياره ناهيد، به‏نام وي «اندامي» نام‏گذاري شده ‌است.

آذر اندامي در سال ۱۳۰۵ش در محله ساغري سازان رشت متولد شد. او فرزند چهارم و تنها دختر خانواده بود. مقطع ابتدايي را در دبستان بانوان رشت با يک سال جهش تحصيلي به پايان برد. بعد از اخذ مدرک پايان سال نهم تحصيلات عمومي از دبيرستان فروغ رشت، پدرش با اين‏که فردي روشن‏فکر بود از ادامه تحصيل او ممانعت کرد و وي را به دانشسراي مقدماتي رشت فرستاد.

در سال ۱۳۲۴ش از دانش سرا فارغ ‏التحصيل شد و در سال ۱۳۲۵ش به استخدام وزارت فرهنگ درآمد و معلم شد. در سال ۱۳۲۹ش و در حين کار، ديپلم طبيعي را با امتحان متفرقه دريافت کرد. در سال ۱۳۳۱ش با شرکت در کنکور دانشگاه تهران در رشته پزشکي اين دانشگاه پذيرفته شد.

در سال ۱۳۳۷ش موفق به دريافت گواهينامه دکتراي پزشکي گرديد و بلافاصله به گذراندن دوره تخصصي زنان و زايمان مشغول گرديد. پس از پايان دوره تخصصي به وزارت بهداري آن زمان منتقل شد و در نهايت به کار در انستيتو پاستور پرداخت. او پس از مدتي با استفاده از بورس تحصيلي انستيتو پاستور به پاريس رفت و در سال ۱۳۴۶ش موفق به اخذ گواهينامه باکتريولوژي شد. در سال ۱۳۵۳ش موفق به دريافت دانشنامه تخصصي علوم آزمايشگاهي باليني شد. او در سال ۱۳۵۷ش بازنشسته شد.

چندين‏بار به کشورهاي فرانسه و بلژيک سفر کرد و حاصل اين سفرها مقالاتي علمي بود که در مجلات معتبر به چاپ رسيد. پس از بازنشستگي چون خانه‌نشيني را نمي‌پسنديد به بيمارستان باهر رفت و رياست آزمايشگاه تشخيص طبي آنجا را بر عهده گرفت. پس از مدتي در مطب همسرش، دکتر خلعتبري، در خيابان حسام‌السلطنه به کار مداواي بيماري‏هاي زنان و زايمان مشغول شد. در همين سال‏ها بود که به تومور مغزي مبتلا شد. يک روز در مطب در حين معاينه بيمار، تعادل خود را از دست داد و سقوط کرد…

دكتر آذر اندامي بانوي تلاشگر و پزشك انسان‏دوست ايراني بعد از عمري تلاش و تحقيق سرانجام در بيست و هشتم مردادماه سال ۱۳۶۳ هجري شمسي به‏علت آمبولي ريه که از عواقب بيماري سختش بود، درگذشت اما نامش در تاريخ ايران جاويد است. شايان ذکر است كه براي بزرگداشت مقام اين بانوي محقق ايراني علاوه بر برگزاري چندين ويژه‏برنامه، خياباني درشهر رشت به‏نام دكتر آذر اندامي نام‏گذاري شده است.

در سال ۱۹۹۲م، اتحاديه بين‌المللي ستاره‌شناسي (IAU) حفره‌اي به قطر ۳۰ کيلومتر در طول جغرافياي ۲۶ درجه و ۵۵ دقيقه و عرض جغرافيايي ۱۷ درجه و ۴۵ دقيقه با قله‌اي مرکزي در جنوب سياره زهره را به‏نام اندامي نامگذاري کرد. دکتر آذر اندامي تنها زن ايراني بود که نامش به اين شورا فرستاده شد و باني اين کار دخترش بود.

وفات آیةالله علی نمازی (1364 ش)

…یکی از عالمان بزرگ و فقیهان به نام حوزه علمیه مشهد در قرن چهاردهم هجری، مرحوم آیةالله حاج شیخ علی نمازی شاهرودی، فرزند عالم ربانی، مرحوم آیة الله حاج شیخ محمد نمازی شاهرودی است. وی در سال ۱۳۳۳ هـ. ق./ ۱۲۹۴ هـ. ش.) در شاهرود دیده به جهان گشود.

پدر ایشان عالم ربانی و فقیه صمدانی، زاهد و پارسا و سلمان زمان خود، آیةالله حاج شیخ محمد شاهرودی است. وی فرزند اسماعیل، فرزند محمدخان، فرزند هاشم، فرزند حاتم نمازی سعدآبادی شاهرودی است.

این عالم ربانی و خدمتگزار دین و مسلمانان، {پس از عمری تلاش} در دوم ماه ذیحجه (۱۴۰۵ هـ. ق.) مصادف با ( مرداد ۱۳۶۴ هـ. ش.) ، در مشهد مقدس، دیده از جهان فروبست و پیکر شریفش از کنار مسجد محمدی‌ها ـ که امامت جماعتش را به عهده داشت ـ با شکوه هر چه تمام تر به سوی حرم مطهر رضوی علیه الاف و التحیة و الثناء تشییع شد و پس از ادای مراسم، در یکی از حجره‌های ضلع شمال شرقی صحن آزادی (صحن نو)، به خاک سپرده شد…

مرگ شعبان جعفری «شعبان بی مخ» (1385 ش)

شعبان جعفری (زاده 1300 در تهران، درگذشت 28 مرداد 1385 در سنتا مونیکا، کالیفرنیا) در میان مخالفانش مشهور به «شعبون بی‌مخ» یکی از نام‌های جنجالی تاریخ معاصر ایران و از بازیگران اصلی کودتای 28 مرداد بود. وی زورخانه دار و باستانی کار ایرانی بود که بیشتر به خاطر حضورش در حرکات سیاسی به خصوص در کودتای 28 مرداد سال 1332 شهرت داشت.

شعبان جعفری در سن هشتاد و پنج سالگی و در روز 28 مرداد 1385 (سالگرد کودتای 28 مرداد) در شهر سنتا مونیکا، کالیفرنیا واقع در ایالات متحده آمریکا مرد.