راه‌های عشایری ایلام؛ مسیرهای کوچ در میان سیل و کمبود اعتبار

به گزارش پایگاه خبری “ججین” به نقل از خبرگزاری مهر، ایلام، سرزمینی که بخش بزرگی از هویت آن با عشایر گره خورده، هر ساله شاهد کوچ هزاران خانوار عشایری از مناطق گرمسیر به سمت ییلاقات است که این کوچ، نه یک جابجایی ساده، بلکه حرکتی اقتصادی، فرهنگی و زیستی به شمار می‌رود که نسل‌ها ادامه داشته و زندگی و معیشت آنان به این مسیرها وابسته است.

در این راستا بیش از دو هزار کیلومتر راه در مناطق ییلاقی و سردسیری استان، شبکه مسیرهای کوچ عشایر را تشکیل می‌دهد و هزاران خانوار عشایری هر ساله برای جابجایی دام و تأمین علوفه و آب، ناگزیر به عبور از این مسیرها هستند، اما بارندگی‌های سیل‌آسا و کمبود اعتبارات کافی در سال‌های اخیر، بخش قابل‌توجهی از این راه‌ها را تخریب کرده و دسترسی به مسیرهای کوچ را با مشکل جدی مواجه ساخته است.

باید گفت، بخش عظیمی از راه‌های عشایری استان در اثر سیلاب‌های اخیر دچار تخریب، ریزش و انسداد شده و در برخی مقاطع، دسترسی به ایل‌راه‌های عشایری با اختلال روبرو شده که این آسیب‌ها، مسیر دسترسی به آب، علوفه، مراکز درمانی و آموزشی را برای عشایر با چالش‌های جدی همراه کرده است.

عملیات بهسازی و مرمت راه‌های عشایری خسارت‌دیده از سیل آغاز شده و تلاش می‌شود تا این مسیرها هرچه سریع‌تر به وضعیت مطلوب بازگردند و عشایر بتوانند بدون دغدغه، کوچ خود را انجام دهند؛ اما گستردگی آسیب‌ها و محدودیت اعتبارات، بازسازی کامل این شبکه راه‌ها را به زمان و سرمایه‌گذاری بیشتری نیازمند کرده و این موضوع، همچنان یکی از چالش‌های اساسی جامعه عشایری استان باقی مانده است.

راه‌های عشایری ایلام، نه فقط مسیری برای جابجایی، بلکه شریان اصلی حیات اقتصادی و معیشتی هزاران خانواده عشایری محسوب می‌شود و مرمت و نگهداری این مسیرها، نقشی کلیدی در ماندگاری عشایر و حفظ تولیدات دامی این استان ایفا می‌کند؛ تولیداتی که سالانه به ارزش هزاران میلیارد تومان، سهم قابل‌توجهی در تأمین امنیت غذایی کشور دارند که این اهمیت، ضرورت توجه جدی به زیرساخت‌های عشایری را بیش از پیش آشکار می‌سازد.

۹۵ درصد ایل‌راه‌های عشایری ایلام مرمت شد

مدیرکل امور عشایر استان ایلام، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به ضرورت آماده‌سازی مسیرهای عشایری، اظهار داشت: استان ایلام با دارا بودن شبکه گسترده‌ای از راه‌های عشایری، یکی از مناطق مهم در الگوی کوچ‌روی کشور محسوب می‌شود و این گستردگی، ضرورت نگهداری منظم و مستمر این راه‌ها را دوچندان می‌کند.

فرشاد یاسمی افزود: بارندگی‌های زمستانی سال گذشته خسارت‌های قابل‌توجهی به بخش‌هایی از ایل‌راه‌ها وارد کرده بود و بخش زیادی از مسیرهای ییلاقی بر اثر سیلاب و روان‌آب‌های فصلی دچار فرسایش، ریزش و کاهش کیفیت مسیر عبوری شده بودند، اما با مساعد شدن شرایط جوی، عملیات مرمت با استفاده از ظرفیت‌های درون‌سازمانی و همکاری مجموعه‌های مرتبط آغاز شد و تاکنون بیش از ۹۵ درصد مسیرهای ییلاقی بهسازی شده است.

مدیرکل امور عشایر استان با تأکید بر اینکه شبکه راه عشایری، شریان اصلی جابه‌جایی خانوارها و دام‌ها در کوچ‌های فصلی است، تصریح کرد: دسترسی به خدمات ضروری مانند درمان، آموزش، امدادرسانی و بازار دام، همه وابسته به همین ایل‌راه‌هاست و همزمان با کوچ پاییزه، اولویت اصلی، مرمت ایل‌راه‌های اصلی و شریانی است تا تردد عشایر بدون اختلال انجام شود.

یاسمی با اشاره به هزینه‌های انجام‌شده در این حوزه، گفت: با وجود اختصاص اعتبارات مصوب برای ایل‌راه‌های عشایری در سال جاری، تاکنون مبالغ قابل‌توجهی برای بازگشایی، مرمت و بهسازی مسیرهای عشایری استان هزینه شده است و این اقدامات، شمار زیادی از خانوارهای عشایری را تحت پوشش قرار داده است.

وی در ادامه به چالش‌های موجود در این حوزه اشاره کرد و افزود: کمبود اعتبارات، تخریب مسیرها در اثر بارندگی، صعب‌العبور بودن برخی مناطق و نبود ابنیه فنی مناسب از مهمترین موانع پیش‌روی عشایر در زمینه ایل‌راه‌ها به شمار می‌رود و بخش قابل‌توجهی از راه‌های عشایری پس از هر بارندگی نیازمند اعزام ماشین‌آلات سنگین برای بازگشایی است که کمبود تجهیزات، روند خدمات‌رسانی را با کندی مواجه کرده است.

مدیرکل امور عشایر استان در پایان با تأکید بر اینکه حفظ و نگهداری این شبکه گسترده، نیازمند رویکرد مهندسی، برنامه‌ریزی دوره‌ای و تأمین اعتبارات مستمر است، خاطرنشان کرد: تجهیز ناوگان ماشین‌آلات راه‌سازی می‌تواند نقش مؤثری در کاهش مشکلات تردد، تسهیل خدمات‌رسانی و افزایش ایمنی راه‌های عشایری ایفا کند و توجه به راه‌های عشایری، سرمایه‌گذاری برای تولید، امنیت غذایی و پایداری معیشت عشایر است.

بهسازی راه‌های عشایری ایلام، مطالبه همیشگی جامعه عشایر است

در این راستا نماینده مردم ایلام در مجلس شورای در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت راه‌های عشایری در زندگی و معیشت جامعه عشایری استان، اظهار داشت: این جاده یکی از مهمترین مسیرهای تردد عشایر منطقه بوده و بهسازی و ترمیم اساسی آن، از مطالبات همیشگی عشایر استان ایلام به شمار می‌رود و با توجه به سخت‌گذر بودن منطقه، مردم همواره درخواست بهسازی این مسیر را داشته‌اند که خوشبختانه عملیات آن آغاز شده است.

وی با تأکید بر اینکه احداث راه‌های عشایری باید به گونه‌ای باشد که در مقابل بارندگی و سیل مقاومت لازم را داشته باشد، افزود: این پروژه با تلاش امور عشایر استان در حال اجراست و امیدوار است قبل از آغاز کوچ عشایر، بهسازی و مرمت این مسیر به پایان برسد و در اختیار آنان قرار گیرد تا تردد در این مسیر با سهولت بیشتری انجام شود.

فلاحی با اشاره به اینکه شبکه راه‌های عشایری استان، گسترده و شامل مسیرهای قشلاقی و ییلاقی متعددی است، تصریح کرد: توجه ویژه به این مسیرها، نقش کلیدی در تسهیل کوچ عشایر، دسترسی آنان به خدمات درمانی، آموزشی و امدادرسانی و همچنین رونق تولیدات دامی استان ایفا می‌کند و ضروری است که دستگاه‌های متولی، اعتبارات لازم را برای نگهداری و مرمت مستمر این شبکه راه‌ها تأمین کنند تا عشایر بتوانند بدون دغدغه، به فعالیت‌های تولیدی و معیشتی خود ادامه دهند.

نماینده مردم ایلام در پایان خاطرنشان کرد: پیگیری‌های مستمر برای جذب اعتبارات ملی و استانی در حوزه راه‌های عشایری ادامه خواهد داشت و امیدوار است با همراهی مسئولان استانی و کشوری، شاهد بهبود محسوس در زیرساخت‌های عشایری استان باشیم و این مسیرها، به یکی از ایمن‌ترین و باکیفیت‌ترین راه‌های عشایری کشور تبدیل شوند.

راه‌های عشایری ایلام، فراتر از یک مسیر ساده برای جابجایی، شریان‌های حیاتی زندگی، معیشت و هویت یک جامعه کهن هستند که سال‌هاست بارندگی‌های سیل‌آسا و کمبود اعتبارات، آنها را به چالشی جدی برای عشایر تبدیل کرده و با وجود تلاش‌های صورت‌گرفته برای مرمت و بهسازی، هنوز تا وضعیت مطلوب فاصله زیادی وجود دارد؛ مسیرهایی که اگر به درستی مورد توجه قرار نگیرند، نه تنها کوچ و جابجایی عشایر، بلکه فرهنگ و تولیدات ارزشمند این دیار را با خطر مواجه خواهد کرد و این ضرورت، توجه جدی مسئولان را می‌طلبد.